پخت این غذاها در ظروف مسی ممنوع!

از نگهداری و پخت غذاهایی که خاصیت  بازی یا اسیدی دارند جدا خودداری نمایید.

ظروف مسی از زیباترین و قدیمی‌ترین ظروف مورد استفاده در آشپزخانه‌های ایرانی هستند. انتقال سریع و یکنواخت حرارت، ظاهر چشم‌نواز و ارزش هنری این ظروف باعث شده است که بسیاری از خانواده‌ها همچنان از قابلمه، تابه و سایر ظروف مسی استفاده کنند.

اما آیا می‌توان هر نوع غذایی را در ظرف مسی پخت؟

خیر!

استفاده نادرست از ظروف مسی، به‌خصوص برای پخت غذاهای اسیدی یا شور، می‌تواند باعث واکنش مواد غذایی با سطح مس شود. به همین دلیل بهتر است برای برخی غذاها از ظروف مسی استفاده نکنید یا از ظروفی استفاده کنید که داخل آن‌ها با پوشش مناسب مانند قلع پوشانده شده باشد.

در ادامه با چند نوع غذایی که بهتر است در ظروف مسی پخته نشوند آشنا می‌شویم.

1. غذاهای حاوی گوجه‌فرنگی

گوجه‌فرنگی و رب گوجه‌فرنگی خاصیت اسیدی دارند. غذاهایی مانند:

• قورمه‌سبزی
• قیمه
• انواع خورشت‌های گوجه‌ای
• آبگوشت‌های حاوی رب
• سس گوجه‌فرنگی

در صورت تماس مستقیم و طولانی با سطح مسی می‌توانند باعث واکنش با مس شوند.

اگر قصد پخت این غذاها را در ظرف مسی دارید، حتماً از سالم بودن پوشش داخلی ظرف اطمینان داشته باشید.

2. غذاهای حاوی سرکه

سرکه یکی از مواد غذایی اسیدی است و تماس طولانی‌مدت آن با مس توصیه نمی‌شود.

بنابراین غذاهایی مانند ترشیجات پخته‌شده، برخی سس‌ها و غذاهایی که مقدار قابل توجهی سرکه دارند، گزینه مناسبی برای پخت مستقیم در ظروف مسی بدون پوشش محافظ نیستند.

نکته مهم: اسیدی بودن غذا و مدت زمان تماس آن با سطح مس، هر دو اهمیت دارند.

3. غذاهای حاوی آبلیمو و لیموترش

آبلیمو و لیموترش نیز اسیدی هستند. غذاهایی مانند خوراک‌ها، خورشت‌ها یا سس‌هایی که مقدار زیادی آبلیمو دارند، بهتر است مستقیماً در ظرف مسی بدون پوشش مناسب پخته نشوند.

به‌خصوص اگر غذا قرار است برای مدت طولانی داخل ظرف باقی بماند، بهتر است از ظرفی با پوشش داخلی سالم استفاده شود.

4. غذاهای بسیار شور

نمک در مقادیر زیاد و در شرایط خاص می‌تواند خوردگی و واکنش فلزات را افزایش دهد.

بنابراین پخت غذاهای بسیار شور در ظروف مسی بدون پوشش مناسب انتخاب مناسبی نیست. همچنین بهتر است غذاهای شور برای مدت طولانی داخل ظرف مسی باقی نمانند.

این موضوع به‌خصوص درباره ظروف مسی قدیمی که پوشش داخلی آن‌ها از بین رفته یا آسیب دیده است، اهمیت بیشتری دارد.

5. غذاهای حاوی تمر هندی

تمر هندی نیز ماده‌ای اسیدی است و در بسیاری از غذاهای ایرانی و جنوبی استفاده می‌شود.

غذاهایی مانند برخی انواع خورشت‌ها و خوراک‌هایی که مقدار زیادی تمر هندی دارند، بهتر است در ظرف مسی بدون پوشش داخلی مناسب پخته نشوند.

اگر ظرف مسی شما قلع‌اندود است، قبل از استفاده از سالم بودن لایه داخلی آن مطمئن شوید.

6. غذاهای حاوی رب انار

رب انار به دلیل اسیدی بودن، یکی دیگر از موادی است که باید هنگام استفاده از ظروف مسی مورد توجه قرار گیرد.

غذاهایی مانند فسنجان یا انواع خوراک‌هایی که مقدار زیادی رب انار دارند، در صورت تماس مستقیم و طولانی با مس می‌توانند مشکل‌ساز باشند.

برای این غذاها، استفاده از ظروف مسی با پوشش داخلی سالم و استاندارد اهمیت زیادی دارد.

7. غذاهایی که برای مدت طولانی در ظرف باقی می‌مانند

موضوع فقط نوع غذا نیست؛ مدت زمان تماس غذا با ظرف نیز اهمیت دارد.

حتی اگر غذایی اسیدی نباشد، بهتر است پس از پخت، برای مدت طولانی داخل یک ظرف مسی بدون پوشش مناسب نگهداری نشود.

بهتر است غذا پس از آماده شدن به ظرف مناسب منتقل شود، مخصوصاً اگر قرار است چند ساعت یا بیشتر نگهداری شود.

آیا تمام ظروف مسی برای پخت‌وپز نامناسب هستند؟

خیر.

این تصور که «ظروف مسی اصلاً نباید برای پخت غذا استفاده شوند» درست نیست.

بسیاری از ظروف مسی مخصوص آشپزی دارای پوشش داخلی قلع هستند. این پوشش باعث می‌شود تماس مستقیم مواد غذایی با مس کاهش پیدا کند و ظرف برای استفاده در آشپزی مناسب‌تر باشد.

البته باید توجه داشت که پوشش داخلی ظروف مسی ممکن است در اثر استفاده طولانی، حرارت بسیار زیاد، ضربه یا شست‌وشوی نامناسب آسیب ببیند.

بنابراین قبل از استفاده، داخل ظرف را بررسی کنید.

اگر داخل ظرف مسی خط‌وخش یا قسمت‌های بدون پوشش مشاهده کردیم چه کنیم؟

اگر پوشش داخلی ظرف به‌شدت آسیب دیده، بهتر است تا زمان ترمیم یا قلع‌اندود شدن مجدد، از آن برای پخت غذا استفاده نکنید.

همچنین از قرار دادن ظروف مسی قلع‌اندود روی حرارت بسیار شدید خودداری کنید؛ حرارت بیش از حد می‌تواند به پوشش داخلی آسیب بزند.

پس چه غذاهایی برای ظروف مسی مناسب‌تر هستند؟

برای استفاده از ظروف مسی، بهتر است غذاهایی را انتخاب کنید که اسیدیته بالا ندارند و برای مدت طولانی در ظرف باقی نمی‌مانند.

ظروف مسی علاوه بر کاربرد آشپزی، برای سرو و پذیرایی نیز گزینه بسیار زیبایی هستند. ظاهر گرم و درخشان مس می‌تواند جلوه‌ای متفاوت به میز غذا و دکوراسیون آشپزخانه بدهد.

به همین دلیل بسیاری از افراد از ظروف مسی هم برای آشپزی و هم برای سرو و پذیرایی استفاده می‌کنند.

نکات مهم برای استفاده صحیح از ظروف مسی

برای افزایش طول عمر ظروف مسی و استفاده ایمن‌تر از آن‌ها، چند نکته را همیشه رعایت کنید:

1. قبل از استفاده، سالم بودن پوشش داخلی ظرف را بررسی کنید.
2. غذاهای بسیار اسیدی را در ظروف مسی بدون پوشش مناسب نپزید.
3. غذا را برای مدت طولانی داخل ظرف مسی نگهداری نکنید.
4. ظرف مسی را روی حرارت بسیار شدید قرار ندهید.
5. از سیم ظرفشویی زبر برای شست‌وشوی پوشش داخلی استفاده نکنید.
6. اگر پوشش داخلی ظرف آسیب دیده است، برای ترمیم آن اقدام کنید.
7. هنگام خرید، به کیفیت ساخت و نوع پوشش داخلی ظرف توجه داشته باشید.

خرید ظروف مسی باکیفیت از مسنجان

اگر به دنبال خرید ظروف مسی کاربردی و تزئینی هستید، انتخاب فروشنده و تولیدکننده معتبر اهمیت زیادی دارد.

در مسنجان می‌توانید انواع محصولات مسی را برای آشپزخانه، پذیرایی و دکوراسیون منزل پیدا کنید؛ از سرویس غذاخوری مسی و سرویس پذیرایی مسی گرفته تا ظروف آشپزخانه و پخت‌وپز، سرویس چایخوری، ظروف دکوری و محصولات مس‌پرداز و خاتم.

هنگام خرید ظروف مسی، فقط به ظاهر زیبا توجه نکنید؛ کیفیت ساخت، ضخامت مناسب، نوع پوشش داخلی و کاربرد ظرف نیز اهمیت زیادی دارد.

اگر به دنبال ظروف مسی زیبا، باکیفیت و مناسب برای استفاده در خانه هستید، محصولات مسنجان را ببینید و انتخاب خود را با اطمینان بیشتری انجام دهید.

همین حالا مجموعه ظروف مسی مسنجان را ببینید و ظرف موردنظر خود را انتخاب کنید.

یکی از برجسته ترین متخصص تغذیه سید ضیاالدین مظهری در مورد ظروف مسی گفته است: یکی از مهم ترین فلزات که مورد نیاز بدن است فلز مس است که در سیستم زیستی و فعل و انفعالات حیات بخش درونی وظایف حائز اهمیتی را بر عهده دارد.

به گفته وی یون مس باعث کمک به خون سازی و سلامتی رگ های خونی و بهبود عملکرد قلب شده و روزانه باید به مقدار 5/1 میلی گرم معادل 6000000000 یون مس از طریق غذا وارد بدن شود.

در ادامه مظهری تصریح کرد

که اگر روزانه بیش از حد توصیه شده یون مس وارد بدن شود یا ترکیبات دیگری تحت تاثیر حرارت در محیط های بازی و اسیدی در واکنش با مس به وجود آمده باشد امکان ایجاد مسمومیت در فرد خواهد شد.

عکس غذا در مس

متخصص تغذیه بدین گونه  ادامه داد :

در قدیم الایام که از ظروف مسی در سطح وسیع تری به شکل های دیگ و قابلمه ، قاشق و چنگال و بشقاب های مسی جهت سرو غذا استفاده می شده برای جلوگیری از تماس مستقیم غذاهای اسیدی و بازی با آن و ایجاد مسمومیت و بروز بیماری‌های ناشی از ورود یون‌های مس و ترکیبات دیگر به محیط غذای در دست تهیه، ظروف مسی را با قلع و نیکل اندود کرده  و اگر لایه محافظ اندوده ظروف مسی خراش برمی‌داشت و فلز مس مستقیما تحت تاثیر خاصیت اسیدی و یا بازی مواد غذایی در حال پخت و یا سرو شدن قرار گرفته و مس یا ترکیبات ثانویه آن به مقدار بیش از اندازه ای  وارد مواد غذایی شده و موجب مسمومیت مصرف کنندگان آن غذا شده.

در مرحله بعد وی گفت :

یک نکته حائز اهمیت دیگری در این میان وجود دارد که اگر ظروف مسی مصرفی ما با لایه محافظی پوشانیده شده باشندو هیچ ساییدگی و خراشیدگی در این لایه ها به وجود نیامده باشد به سهولت انتقال کامل حرارت و و قابلیت هدایت و همچنین امکان کنترل میزان دما کاربرد بسیاری دارند.

ولی با وجود تمامی این نکات توصیه اکید می شود که از نگهداری برخی از مواد غذایی که خاصیت بازی و یا اسیدی دارند مانند پخت گوشت و آلو و چغندر و جوشاندن سرکه و آب نارنج و آبغوره جدا خودداری شود.

مظهری با بیان اینکه با وجود ورود ترکیبات جدید در صنایع تولید ظروف غذا و وسایل پخت و پز تنوع و تحول چشمگیری در وسایل مورد استفاده مشاهده می‌شود گفت: هنوز در موارد خاص برای پخت و پز و سرو غذا از دیگ‌های بزرگ یا سینی‌های مسی در اعیاد و مراسم مختلف استفاده می‌گردد و بر مبنای احتیاط، همه ساله نسبت به تجدید و بازسازی لایه محافظ از طریق اندود کردن آنها با قلع و نیکل حتما اقدام شود.

قورمه سبزی در مس

وی در ادامه عنوان نمود :

فلزات مورد اشاره یعنی قلع و نیکل نسبت به باقی فلزات کمی گران قیمت تر بوده و از لحاظ زمان کار بر روی آن نیز زمان بیشتری را به خود اختصاص می دهند . در اینجا باید حتما به مسگر و سفیدگری قابل اعتمادی ظروف خود را بسپارید زیرا برخی از سفیدگرلان به موجب صرفه جویی و به نفع بودن قیمت خود پروسه سفیدگری را با مخلوط سرب انجام می دهند که خطرات قابل توجهی را داراست .

فلز سرب در عملکرد سیستم مغز :

حتی اگر مقدار کمی از سرب وارد بدن و سیستم مغز گردد عامل اختلال در یادگیری و پیش فعالی و همچنین کاهش بهره هوشی به در خصوص در کودکان و نوجوانان خواهد شد.

ورود و افزایش سرب یا سایر فلزات سنگین (کادمیوم و آرسنیک و جیوه ) در بدن عوارضی از قبیل خستگی و سردرد ، افسردگی ، فراموشی و اختلال در تمرکز و اختلال در املاح بسیار ارزشمند همانند ( روی و زینک و آهن و مس ) ایجاد خواهد کرد .

چگونه تشخیص دهیم که سفید گری با سرب انجام شده است

2 قطره اسید استیک ( جوهر سرکه ) روی ظروف مسی سفید شده و تمیز که بدون آلودگی با چربی است بریزید و کمی صبر کنید تا خشک گردد سپس بعد از خشک شدن آن چند قطره پتاسیم یدید به آن اضافه نمایید در صورتی که سریعا رنگ زرد ایجاد شد به معنی است که از فلز سرب در قلع اندود کرد و سفید کاری ظروف استفاده شده است .